佳人歌 Giai nhân ca Bài ca về người đẹp 北方有佳人, 絕世而獨立。 一顧傾人城, 再顧傾人國。 寧不知,傾城與傾國, 佳人難再得。 Bắc phương hữu giai nhân, Tuyệt thế nhi độc lập. Nhất cố khuynh nhân thành, Tái cố khuynh nhân quốc. Ninh bất tri, khuynh thành dữ khuynh quốc, Giai nhân nan tái đắc. Dịch thơ: Bắc phương có một giai nhân Tuyệt thế đứng một thân Một nhìn lòng nghiêng ngã Hai Nhìn, Nghiêng thành đất đá quay cuồng chẳng hay Giai nhân khó gặp lắm thay ! (14/03/2014) Hoàng Phong Nhã |
Sách "Hán thư" phần "Lý phu nhân truyện" chép rằng Hán Vũ Đế thấy Lý Diên Niên hát bài ca này, hỏi thiên hạ lại có người đẹp như vậy sao. Lý Diên Niên đáp rằng chính là em gái của mình rồi tiến cử lên Hán Vũ Đế, được phong là phu nhân, sau trở thành hoàng hậu. Bài ca này không rõ do Lý Diên Niên sáng tác hay là một bài dân ca do ông sưu tập. Sau "Nhạc phủ thi tập" xếp bài này vào "Tạp ca dao từ" với tên "Lý Diên Niên ca" 李延年歌.
Từ bài ca này mà đời sau thường dùng chữ khuynh quốc khuynh thành (nghiêng nước nghiêng thành) để chỉ những tuyệt thế giai nhân. Bài thơ này cũng có ảnh hưởng lớn tới thơ ngũ ngôn của thi nhân về sau.


1:11 PM
Hoàng Phong Nhã